Năm 1962, một người đàn ông 32 tuổi ngồi trong văn phòng nhỏ tại Omaha, Nebraska, viết một bức thư gửi các cổ đông. Trong thư, ông thừa nhận danh mục đầu tư của mình đã giảm 7.5% trong khi thị trường chung tăng trưởng. Ông có thể đổ lỗi cho thị trường, cho hoàn cảnh, nhưng thay vào đó, ông viết: "Tôi sẽ chịu trách nhiệm hoàn toàn cho kết quả này."
Người đàn ông đó là Warren Buffett. Và điều đáng kinh ngạc là suốt 60 năm sau, qua bao nhiêu cuộc khủng hoảng, bao nhiêu lần thị trường sụp đổ, ông chưa bao giờ một lần đổ lỗi cho ai khác. Ngày hôm nay, tài sản của ông vượt quá 130 tỷ đô la, nhưng ông vẫn sống trong căn nhà mua từ năm 1958 với giá 31,500 đô la.
Câu hỏi đặt ra là: Điều gì đã biến một cậu bé giao báo ở Nebraska thành nhà đầu tư vĩ đại nhất lịch sử nhân loại?
Hãy cùng tôi quay ngược thời gian về Omaha những năm 1930.
Warren Edward Buffett sinh ngày 30 tháng 8 năm 1930, đúng vào giai đoạn Đại Khủng Hoảng đang tàn phá nước Mỹ. Cha ông, Howard Buffett, là một nhân viên môi giới chứng khoán vừa mất việc khi ngân hàng nơi ông làm việc phá sản. Gia đình phải sống rất chật vật, có những tuần mẹ ông phải nhịn ăn để dành thức ăn cho các con.
Nhưng chính trong hoàn cảnh khó khăn đó, cậu bé Warren đã bộc lộ một phẩm chất kỳ lạ. Khi những đứa trẻ khác chơi đùa, cậu ngồi đếm biển số xe qua lại trước nhà và ghi chép tần suất xuất hiện của từng chữ cái. Cậu bị ám ảnh bởi những con số, những quy luật ẩn giấu đằng sau chúng.
Năm 6 tuổi, Warren mua một gói kẹo cao su sáu thanh với giá 25 cent, rồi bán lẻ từng thanh với giá 5 cent, kiếm được 5 cent lợi nhuận. Năm 11 tuổi, cậu mua cổ phiếu đầu tiên trong đời, ba cổ phiếu Cities Service với giá 38 đô la mỗi cổ phiếu. Cổ phiếu giảm xuống còn 27 đô la, cậu hoảng sợ nhưng kiên nhẫn chờ đợi. Khi giá hồi phục lên 40 đô la, cậu bán và kiếm được 5 đô la lợi nhuận.
Nhưng sau đó, cổ phiếu đó tăng vọt lên 200 đô la.
Bài học đầu tiên trong đời về sự kiên nhẫn đã khắc sâu vào tâm trí cậu bé 11 tuổi. Và cậu không bao giờ quên.
Đến năm 13 tuổi, Warren đã nộp thuế thu nhập đầu tiên và khai khấu trừ chiếc xe đạp là chi phí làm việc, vì cậu dùng nó để giao báo. Năm 16 tuổi, cậu có 53,000 đô la tiền tiết kiệm, tương đương gần 700,000 đô la ngày nay. Một gia tài khổng lồ với một thiếu niên.
Nhưng bước ngoặt lớn nhất đến khi Warren 19 tuổi, đọc được cuốn sách "The Intelligent Investor" của Benjamin Graham. Cậu mô tả khoảnh khắc đó như thể "được khai sáng." Graham dạy rằng cổ phiếu không phải là những mã số nhảy múa trên bảng điện tử, mà là quyền sở hữu một phần doanh nghiệp thực sự. Mua cổ phiếu là mua một mảnh của công ty, với nhà xưởng, với nhân viên, với lợi nhuận thực.
Warren quyết định nộp đơn vào Columbia Business School chỉ vì một lý do duy nhất: Benjamin Graham dạy ở đó.
Tại Columbia, Warren là sinh viên xuất sắc nhất lớp của Graham. Ông say mê học hỏi, ngồi hàng đầu trong mọi buổi giảng, đặt câu hỏi không ngừng. Khi tốt nghiệp, ông xin làm việc cho Graham không lương, nhưng bị từ chối vì Graham muốn dành vị trí cho người Do Thái trong bối cảnh phân biệt đối xử thời đó.
Warren trở về Omaha, làm môi giới chứng khoán cho cha. Nhưng hai năm sau, Graham đổi ý và mời ông về New York làm việc. Đó là những năm tháng Warren được đào tạo bởi chính người thầy vĩ đại nhất về đầu tư giá trị.
Năm 1956, Graham nghỉ hưu. Warren trở về Omaha với 174,000 đô la, thành lập Buffett Partnership. Ông mời bảy người trong gia đình và bạn bè góp vốn, tổng cộng 105,000 đô la ban đầu, cộng với 100 đô la của chính mình.
Tại sao chỉ 100 đô la? Vì Warren muốn chứng minh rằng thành công của ông đến từ tài năng, không phải từ số vốn ban đầu.
Trong 13 năm tiếp theo, Buffett Partnership không có một năm nào thua lỗ. Không một năm nào. Lợi nhuận trung bình hàng năm là 29.5%, trong khi thị trường chỉ tăng trung bình 7.4%. Một đô la đầu tư năm 1956 trở thành gần 28 đô la vào năm 1969.
Nhưng thành công lớn nhất của Warren không đến từ việc mua bán cổ phiếu ngắn hạn. Nó đến từ một quyết định năm 1965: mua lại một công ty dệt may đang sắp phá sản tên là Berkshire Hathaway.
Lúc đầu, Warren mua Berkshire vì nó rẻ, theo đúng phong cách "điếu thuốc còn hơi" mà Graham dạy, mua công ty rẻ mạt, hút nốt hơi giá trị còn lại rồi bỏ đi. Nhưng ngành dệt may suy thoái không ngừng, và Warren nhận ra mình đã mắc sai lầm.
Thay vì cắt lỗ, ông làm điều khác. Ông dùng dòng tiền từ mảng dệt may để đầu tư vào các công ty tốt hơn: bảo hiểm, báo chí, kẹo. Berkshire trở thành công ty mẹ, nắm giữ những viên ngọc quý của nền kinh tế Mỹ.
Năm 1988, Warren đưa ra quyết định táo bạo nhất sự nghiệp: đầu tư 1 tỷ đô la vào Coca-Cola, chiếm 7% cổ phần công ty. Nhiều người chế giễu. Coca-Cola là công ty trăm năm tuổi, còn tăng trưởng gì nữa? Thị trường đã định giá đầy đủ rồi.
Warren không quan tâm. Ông nhìn thấy điều người khác không thấy: một thương hiệu bất tử, một sản phẩm người ta sẽ uống hàng ngày cho đến tận cùng thời gian. Đến nay, khoản đầu tư đó đã tăng hơn 20 lần và mang về hàng tỷ đô la cổ tức mỗi năm.
Nhưng đừng nghĩ Warren không bao giờ thất bại. Năm 2008, ông mất hàng chục tỷ đô la trong cuộc khủng hoảng tài chính. Năm 2020, ông thừa nhận đã mắc sai lầm khi bán toàn bộ cổ phiếu hàng không ngay đáy khủng hoảng COVID. Ông không biện minh, không đổ lỗi. Trong thư gửi cổ đông, ông viết: "Tôi đã sai."
Sự thành thật đó, suốt 60 năm không đổi, chính là phẩm chất khiến ông được kính trọng hơn cả tài sản tỷ đô.
Vậy chúng ta học được gì từ hành trình này?
Bài học thứ nhất: Kiến thức cộng dồn là siêu năng lực.
Warren đọc 500 trang mỗi ngày từ khi còn trẻ. Ông nói: "Đó là cách kiến thức hoạt động. Nó tích lũy như lãi kép. Ai cũng có thể làm được, nhưng tôi đảm bảo không nhiều người sẽ làm."
Đừng tìm kiếm bí quyết làm giàu nhanh. Hãy đọc, học, tích lũy mỗi ngày. Năm năm sau, bạn sẽ là người hoàn toàn khác.
Bài học thứ hai: Đầu tư vào điều bạn hiểu.
Warren từ chối đầu tư vào Microsoft dù Bill Gates là bạn thân suốt 30 năm. Ông không hiểu công nghệ, nên ông không đầu tư. Đơn giản vậy thôi. Ông gọi đó là "vòng tròn năng lực," biết giới hạn của bản thân và ở trong đó.
Trong công việc và cuộc sống, đừng chạy theo trend, đừng làm điều bạn không hiểu chỉ vì người khác thành công với nó. Hãy tìm lợi thế riêng của bạn và khai thác nó đến tận cùng.
Bài học thứ ba: Sự kiên nhẫn là vũ khí bí mật.
Warren vẫn giữ cổ phiếu Coca-Cola sau 35 năm. Ông nói thời gian nắm giữ lý tưởng là "mãi mãi." Trong khi người khác mua bán liên tục, ông ngồi yên và để thời gian làm việc.
Dù bạn làm nghề gì, sự kiên nhẫn đều tạo ra sự khác biệt. Xây dựng sự nghiệp, mối quan hệ, hay kỹ năng đều cần thời gian. Không có gì có ý nghĩa được tạo ra trong một đêm.
Bạn biết điều thú vị nhất không? Warren Buffett kiếm được 99% tài sản sau tuổi 50. Phần lớn là sau tuổi 65. Nếu ông nghỉ hưu ở tuổi 60 như bao người khác, ông sẽ chỉ là một nhà đầu tư thành công bình thường, không phải huyền thoại.
Thành công thực sự không đến từ những cú nhảy vọt ngoạn mục. Nó đến từ việc làm đúng những điều nhỏ bé, lặp đi lặp lại, trong một thời gian rất, rất dài.
Và đó là bài học lớn nhất Warren Buffett để lại cho tất cả chúng ta.
Nếu câu chuyện này khiến bạn suy ngẫm, nếu bạn muốn nghe thêm những bài học từ các doanh nhân vĩ đại khác, hãy đăng ký kênh để đồng hành cùng tôi. Mỗi video là một câu chuyện, mỗi câu chuyện là một bài học có thể thay đổi cách bạn nhìn nhận thành công.
Cảm ơn bạn đã ở lại đến cuối video. Hẹn gặp lại trong những hành trình phi thường tiếp theo.
Người đàn ông đó là Warren Buffett. Và điều đáng kinh ngạc là suốt 60 năm sau, qua bao nhiêu cuộc khủng hoảng, bao nhiêu lần thị trường sụp đổ, ông chưa bao giờ một lần đổ lỗi cho ai khác. Ngày hôm nay, tài sản của ông vượt quá 130 tỷ đô la, nhưng ông vẫn sống trong căn nhà mua từ năm 1958 với giá 31,500 đô la.
Câu hỏi đặt ra là: Điều gì đã biến một cậu bé giao báo ở Nebraska thành nhà đầu tư vĩ đại nhất lịch sử nhân loại?
Hãy cùng tôi quay ngược thời gian về Omaha những năm 1930.
Warren Edward Buffett sinh ngày 30 tháng 8 năm 1930, đúng vào giai đoạn Đại Khủng Hoảng đang tàn phá nước Mỹ. Cha ông, Howard Buffett, là một nhân viên môi giới chứng khoán vừa mất việc khi ngân hàng nơi ông làm việc phá sản. Gia đình phải sống rất chật vật, có những tuần mẹ ông phải nhịn ăn để dành thức ăn cho các con.
Nhưng chính trong hoàn cảnh khó khăn đó, cậu bé Warren đã bộc lộ một phẩm chất kỳ lạ. Khi những đứa trẻ khác chơi đùa, cậu ngồi đếm biển số xe qua lại trước nhà và ghi chép tần suất xuất hiện của từng chữ cái. Cậu bị ám ảnh bởi những con số, những quy luật ẩn giấu đằng sau chúng.
Năm 6 tuổi, Warren mua một gói kẹo cao su sáu thanh với giá 25 cent, rồi bán lẻ từng thanh với giá 5 cent, kiếm được 5 cent lợi nhuận. Năm 11 tuổi, cậu mua cổ phiếu đầu tiên trong đời, ba cổ phiếu Cities Service với giá 38 đô la mỗi cổ phiếu. Cổ phiếu giảm xuống còn 27 đô la, cậu hoảng sợ nhưng kiên nhẫn chờ đợi. Khi giá hồi phục lên 40 đô la, cậu bán và kiếm được 5 đô la lợi nhuận.
Nhưng sau đó, cổ phiếu đó tăng vọt lên 200 đô la.
Bài học đầu tiên trong đời về sự kiên nhẫn đã khắc sâu vào tâm trí cậu bé 11 tuổi. Và cậu không bao giờ quên.
Đến năm 13 tuổi, Warren đã nộp thuế thu nhập đầu tiên và khai khấu trừ chiếc xe đạp là chi phí làm việc, vì cậu dùng nó để giao báo. Năm 16 tuổi, cậu có 53,000 đô la tiền tiết kiệm, tương đương gần 700,000 đô la ngày nay. Một gia tài khổng lồ với một thiếu niên.
Nhưng bước ngoặt lớn nhất đến khi Warren 19 tuổi, đọc được cuốn sách "The Intelligent Investor" của Benjamin Graham. Cậu mô tả khoảnh khắc đó như thể "được khai sáng." Graham dạy rằng cổ phiếu không phải là những mã số nhảy múa trên bảng điện tử, mà là quyền sở hữu một phần doanh nghiệp thực sự. Mua cổ phiếu là mua một mảnh của công ty, với nhà xưởng, với nhân viên, với lợi nhuận thực.
Warren quyết định nộp đơn vào Columbia Business School chỉ vì một lý do duy nhất: Benjamin Graham dạy ở đó.
Tại Columbia, Warren là sinh viên xuất sắc nhất lớp của Graham. Ông say mê học hỏi, ngồi hàng đầu trong mọi buổi giảng, đặt câu hỏi không ngừng. Khi tốt nghiệp, ông xin làm việc cho Graham không lương, nhưng bị từ chối vì Graham muốn dành vị trí cho người Do Thái trong bối cảnh phân biệt đối xử thời đó.
Warren trở về Omaha, làm môi giới chứng khoán cho cha. Nhưng hai năm sau, Graham đổi ý và mời ông về New York làm việc. Đó là những năm tháng Warren được đào tạo bởi chính người thầy vĩ đại nhất về đầu tư giá trị.
Năm 1956, Graham nghỉ hưu. Warren trở về Omaha với 174,000 đô la, thành lập Buffett Partnership. Ông mời bảy người trong gia đình và bạn bè góp vốn, tổng cộng 105,000 đô la ban đầu, cộng với 100 đô la của chính mình.
Tại sao chỉ 100 đô la? Vì Warren muốn chứng minh rằng thành công của ông đến từ tài năng, không phải từ số vốn ban đầu.
Trong 13 năm tiếp theo, Buffett Partnership không có một năm nào thua lỗ. Không một năm nào. Lợi nhuận trung bình hàng năm là 29.5%, trong khi thị trường chỉ tăng trung bình 7.4%. Một đô la đầu tư năm 1956 trở thành gần 28 đô la vào năm 1969.
Nhưng thành công lớn nhất của Warren không đến từ việc mua bán cổ phiếu ngắn hạn. Nó đến từ một quyết định năm 1965: mua lại một công ty dệt may đang sắp phá sản tên là Berkshire Hathaway.
Lúc đầu, Warren mua Berkshire vì nó rẻ, theo đúng phong cách "điếu thuốc còn hơi" mà Graham dạy, mua công ty rẻ mạt, hút nốt hơi giá trị còn lại rồi bỏ đi. Nhưng ngành dệt may suy thoái không ngừng, và Warren nhận ra mình đã mắc sai lầm.
Thay vì cắt lỗ, ông làm điều khác. Ông dùng dòng tiền từ mảng dệt may để đầu tư vào các công ty tốt hơn: bảo hiểm, báo chí, kẹo. Berkshire trở thành công ty mẹ, nắm giữ những viên ngọc quý của nền kinh tế Mỹ.
Năm 1988, Warren đưa ra quyết định táo bạo nhất sự nghiệp: đầu tư 1 tỷ đô la vào Coca-Cola, chiếm 7% cổ phần công ty. Nhiều người chế giễu. Coca-Cola là công ty trăm năm tuổi, còn tăng trưởng gì nữa? Thị trường đã định giá đầy đủ rồi.
Warren không quan tâm. Ông nhìn thấy điều người khác không thấy: một thương hiệu bất tử, một sản phẩm người ta sẽ uống hàng ngày cho đến tận cùng thời gian. Đến nay, khoản đầu tư đó đã tăng hơn 20 lần và mang về hàng tỷ đô la cổ tức mỗi năm.
Nhưng đừng nghĩ Warren không bao giờ thất bại. Năm 2008, ông mất hàng chục tỷ đô la trong cuộc khủng hoảng tài chính. Năm 2020, ông thừa nhận đã mắc sai lầm khi bán toàn bộ cổ phiếu hàng không ngay đáy khủng hoảng COVID. Ông không biện minh, không đổ lỗi. Trong thư gửi cổ đông, ông viết: "Tôi đã sai."
Sự thành thật đó, suốt 60 năm không đổi, chính là phẩm chất khiến ông được kính trọng hơn cả tài sản tỷ đô.
Vậy chúng ta học được gì từ hành trình này?
Bài học thứ nhất: Kiến thức cộng dồn là siêu năng lực.
Warren đọc 500 trang mỗi ngày từ khi còn trẻ. Ông nói: "Đó là cách kiến thức hoạt động. Nó tích lũy như lãi kép. Ai cũng có thể làm được, nhưng tôi đảm bảo không nhiều người sẽ làm."
Đừng tìm kiếm bí quyết làm giàu nhanh. Hãy đọc, học, tích lũy mỗi ngày. Năm năm sau, bạn sẽ là người hoàn toàn khác.
Bài học thứ hai: Đầu tư vào điều bạn hiểu.
Warren từ chối đầu tư vào Microsoft dù Bill Gates là bạn thân suốt 30 năm. Ông không hiểu công nghệ, nên ông không đầu tư. Đơn giản vậy thôi. Ông gọi đó là "vòng tròn năng lực," biết giới hạn của bản thân và ở trong đó.
Trong công việc và cuộc sống, đừng chạy theo trend, đừng làm điều bạn không hiểu chỉ vì người khác thành công với nó. Hãy tìm lợi thế riêng của bạn và khai thác nó đến tận cùng.
Bài học thứ ba: Sự kiên nhẫn là vũ khí bí mật.
Warren vẫn giữ cổ phiếu Coca-Cola sau 35 năm. Ông nói thời gian nắm giữ lý tưởng là "mãi mãi." Trong khi người khác mua bán liên tục, ông ngồi yên và để thời gian làm việc.
Dù bạn làm nghề gì, sự kiên nhẫn đều tạo ra sự khác biệt. Xây dựng sự nghiệp, mối quan hệ, hay kỹ năng đều cần thời gian. Không có gì có ý nghĩa được tạo ra trong một đêm.
Bạn biết điều thú vị nhất không? Warren Buffett kiếm được 99% tài sản sau tuổi 50. Phần lớn là sau tuổi 65. Nếu ông nghỉ hưu ở tuổi 60 như bao người khác, ông sẽ chỉ là một nhà đầu tư thành công bình thường, không phải huyền thoại.
Thành công thực sự không đến từ những cú nhảy vọt ngoạn mục. Nó đến từ việc làm đúng những điều nhỏ bé, lặp đi lặp lại, trong một thời gian rất, rất dài.
Và đó là bài học lớn nhất Warren Buffett để lại cho tất cả chúng ta.
Nếu câu chuyện này khiến bạn suy ngẫm, nếu bạn muốn nghe thêm những bài học từ các doanh nhân vĩ đại khác, hãy đăng ký kênh để đồng hành cùng tôi. Mỗi video là một câu chuyện, mỗi câu chuyện là một bài học có thể thay đổi cách bạn nhìn nhận thành công.
Cảm ơn bạn đã ở lại đến cuối video. Hẹn gặp lại trong những hành trình phi thường tiếp theo.
Comment